Amaitu du Donostiarrak trainerilla denboraldia

Donostiarraren A trainerilla Orion.
Argazkia: argazkiak orioae

Amaitu berri da trainerilla denboraldia donostiarrontzat. Azken urteotan ez bezala, Donostiarra buru-belarri jardun da aurtengoan modalitate horretan. Traineruen sasoi aurreko hilabete hauetarako prestakuntza aldatu egin da aurtengoan, eta trainerillei protagonismo handiagoa eskaintzea erabaki du Bixkar entrenatzaileak. Eta buru-belarri aritu dela esan dut, guztira hiru trainerilla aritu direlako bertan; hemezortzi arraunlari, beraz, jardunaldi bakoitzean Txomin, Martutene eta Loiola ontzietan.

Hemen dituzue Gipuzkoako Trainerilla Txapelketaren emaitzak. Ikus dezakezuenez, Donostiarra 7. postuan sailkatu da, gutxi gorabehera denboraldi osoan ibili den mailan. Hala ere esan behar da ezaugarri berezi bat izan duela Donostiarrak trainerilla-denboraldi honetan: ontzien arteko berdintasuna. Beste klub gehienetan koska handia zegoen A trainerillaren eta B trainerillaren artean. Donostiarran, aldiz, ez da horrenbesteko aldea izan, eta zenbaitetan B ontziak A ontziak baino denbora hobea ere egin du Ligako estropadaren batean. Plantillaren barruan maila orekatua dagoela adieraz dezake horrek.

Beste gauza esanguratsu bat A trainerillak erakutsi duen berrikuntza izan da: arraunlariak ababorrean eta istriborrean 1-1-1-2-1 moduko disposizio tradizionalago batean ezarri ordez, 3-3 disposizioa azaldu du trainerilla horrek (goiko argazkiak ikus dezakezuen moduan): hiru arraunlari ababorretik jarraian eta beste hiru istriborretik. Ontzia zuzen joatea ere posible ote zen galdetzen zuen adar-jole batek, baina bai, zuzen joateaz gainera, badirudi ziabogak errazago emateko asmoz-edo egin dutela berrikuntza hori. Arduradun teknikoek aterako zituzten atera beharreko ondorioak.

Eta, amaitzeko, ezin ahaztu Kiriko arraun-taldea ere aritu dela trainerilla denboraldian. Txapelketan parte hartu ez badu ere, ligan jardun da (Federazio Kopan). Hona hemen, adibidez, 8. jardunaldiko sailkapenetan.

Orain, traineruari bete-betean heltzeko garaia iritsi da. Aste gutxi barru hasiko dira denboraldi-aurreko azken estropadak eta aproba guztiak eginda iristea komeni da. Animo mutilak!!

S. D. Txapel Aundi

Duela egun batzuetako ale batean, Noticias de Gipuzkoa egunkariak S.D. Txapel Aundi elkartea izan zuen hizpide.

1956an sortutako Martuteneko elkarte hau oso errotua dago auzoan, eta hainbat ekimen eta arlo landu izan ditu bere historian zehar: festak, txirrindularitza (criteriuma antolatzen dute udazkenean), herri-kirolak, eta, nola ez... arrauna.

Ez dut Noticias de Gipuzkoako testu hori sarean, euskarri digitalean, aurkitzerik izan, baina elkarteak bereziki 1960ko hamarkadan arraunketan egindakoaz ere mintzatzen ziren elkarteko bazkideak. Arraunarekin izan zuen harreman horrengatik, aipatua dugu Txapel Aundi lehenago blog honetako sarrera honetan.

Txapel Aundi Martutenen dago, Urumearen ertzean, eta arraunean aritzeko baliabideak eta aukera zituztela ikusi zuten; hala, 1960ko hamarkadan batel eta trainerillak uretaratu zituzten. 1962an Espainiako txapeldunak izan ziren trainerilletan, eta elkarteko kide Rafael Almandoz zegoen txapela lortu zuten arraunlarien artean.

Juanito Irizar bazkideak anekdota gisa kontatzen duenez, bera zen trainerillak eta batelak bere kamioiean alde batetik betera eramateko ardura zuena. Taldea garraiatzeko autobusa ordaintzeko diru handirik ez, eta Jaizkibel konpainia militarraren autobusa erabiltzen omen zuten batzuetan. Jakina da konpainia militar horretako buruzagietako bat, Aizpurua kapitaina, oso arraunzalea zela (Kontxan aritutako traineru sendoa ere osatu zuten), eta horri esker erabili ahal izan zuten beren autobusa.

Goiko argazkian duzue Txapel Aundiko trainerillaren tripulazioa. Hona hemen arraunlariak: Rafael Almandoz, Tiburcio Etxeberria, "Bixentiko" Elizondo, J.M. Lizeaga "Ubillos", Antonio Oliden, Victor Sarasola eta Klaudio Etxeberria "Gorria".

Arrauna sustraitua egon izan da betidanik Donostian, modalitate guztietan, eta komeni da horrelako elkarte eta ekimenen berri izatea. Txapel Aundiko trainerillaren argazki gehiago ikusteko, horra Kutxatekako argazki-galeria. (CC BY-NC-ND-3.0-ES / KUTXATEKA / Paco Marín)

Garai bateko arraun elkarte donostiarrak

"Garai bateko" diot izenburuan, baina mintzagai izango ditudan elkarteak ez dira antzinakoak berez, bizirik eta kementsu baitaude gaur egun ere. Alabaina, Donostiako arraun munduan garai batean izandako garrantziarengatik aipatuko ditut, eta, hain justu horregatik, protagonismoa antzina izan zutelako, deitzen diet horrela. Ez dakidala, beraz, inor haserretu.

Arraun-kirolaren lehen garaietan (tostako arraunketaz ari gara), arrantzale-kuadrillak aritzen ziren, arrantza-patroi baten gidaritzapean, ondoko herrietako beste arrantzale-kuadrillekin lehian. Era horretakoak lirateke Karril, Kiriko, Soterotxo eta abarren garaiko taldeak. Gaur egun (1970tik aurrera), berriz, arraunketa helburu duten arraun-klub modernoak ditugu (Donostia, Ur-Kirolak, Arraun Lagunak, Fortuna, Donostiarra...). Baina, arrantza-kuadrillen eta klub modernoen bi garai horien artean, hau da, 1930, 40, 50 eta 60ko hamarkadetan, zein talde aritu ziren donostiarren ahalegina katalizatzeko lanean?

Gauza jakina da Ur-Kirolak aitzindaria, eta ez nolanahikoa, izan zela arraun olinpikoko modalitatean, eta, horrekin batera, tostako arraunketan ere aritu izan zela noizbait, aipatu ditugun urte horietan, Donostiak Kontxan aritzeko talderik ez zuenean, adibidez. Baina, bereziki, ondoren azalduko ditugun elkarteek mantendu zuten bizirik Donostiako tostako arraunketa hamarkada haietan: Loiolatarra, Amaikak-Bat, Esperanza eta Txapel Aundi.

Elkarte horien ezaugarria da denek ere kirol modalitate asko landu izan dituztela, eta horien arteko bat zela arrauna. Meritu berezia izan dute hirian, eta bakoitzak bere auzoan, kirol-jardueraren arnasari eusteko.

Loiolatarrak 1940ko hamarkadan atera zuen trainerua, eta 1940 - 1947 bitartean aritu zen Kontxako Banderan (Sebastian Bakeriza, Landaberea eta Urdiziain patroi izanik, besteak beste). Gerora arraunarekin izan duten harremana pixkanaka urritu bada ere, 30 urte dira batel estropada bat antolatzen dutela urtero Loiola auzoko San Inazio jaietan (1987an Loiolatarra bera izan zen garaile).

Amaikak-Bat elkarteak 1932an egoitza Erdialdetik Parte Zaharrera ekarri zuenean heldu zion arraunari. Urte horretan bertan Kontxan parte hartu eta bigarren postua eskuratu zuen. Kontxako Bandera lortzeko lehian izan zen 1932, 1933, 1934, 1935, 1940, 1941 eta 1942 urteetan; azken urte hauetan, Loiolatarrarekin batera. Antton eta Sebastian Bakeriza, eta Eustakio Iraola "Famao" izan ziren Amaikak-Bateko patroiak.

Esperanza izango da, dudarik gabe, zerrenda honetako elkarte ezagunena, berak lortua baita Donostiako talde batek irabazi duen azkeneko Kontxako Bandera (espero dezagun, ez dela luzarorako izango hori). 1950ean irabazi zuen elkarte koxkero honek trapua, Antonio Korta "Pintxan" patroiarekin, eta 1949 eta 1958. urteetan ere aritu zen Kontxako uretan norgehiagokan. Traineruaz aparte, batel eta trainerillan ere hainbat aldiz izan zen goi mailako lehian, adibidez Espainiako txapelketetan. 1948ko Espainiako txapeldun izan zen bateletan (eta bi 2. postu ere eskuratu zituen) eta trainerilletan bi aldiz igo zen podiumera.

Txapel Aundi izango da aipatuko dugun azken elkartea, seguruenik ezezagunena irakurlearentzat. Martuteneko elkarte honek 1960ko hamarkadan batel eta trainerillak uretaratu zituen, eta 1962an Espainiako txapeldunak izan ziren trainerilletan.

Funtsezkoak izan ziren elkarte hauek denak Donostiako arraunketarentzat, bakoitza bere garai eta moduan, eta interesgarria iruditu zait gure historiako orrialde hauek nolabait azpimarratzea, gauza hauek ahazteko dugun joera nolabait arintzeko asmoz-edo.

Argazkiak
1. Loiolatarra trainerua Kontxako puntetan, 1940ko hamarkada (loiolatarra.org)
2. Loiolatarra trainerua Urumeako uretan, 1940ko hamarkada (loiolatarra.org)
3. Amaikak-Bat taldeko arraunlariak Kontxan, 1932 (sociedadesgastronomicas.com)
4. 1950ean Kontxako bandera irabazi zuen Esperanzako tripulazioa (sociedadesgastronomicas.com)

Donostiarrak trainerilletan

Asteburu honetan jokatu da trainerilletako Gipuzkoako txapelketa. Hona hemen Donostiako kluben emaitzak:

GIPUZKOAKO TXAPELKETA
1. Orio 13:18,96
2. Zarautz 13:20,68
3. Hondarribia 13:30,88
4. San Pedro 13:31,04

FEDERAZIO SARIA
1. Zumaia 13:30,58
2. Pasai Donibane 13:43,86
3. Ur Kirolak 14:05,02
4. Donostia A.L. 14:10,14

Fortuna, azkena (11.), Hibaika eta Mutrikuren atzetik, ez zen sailkatu bigarren jardunaldirako.

Ligan, berriz, hau izan da azken sailkapena, zazpi jardunaldiak jokatu ondoren:

1. Hondarribia 83
2. Orio A.E. 72
3. San Pedro 70
4. Zarautz 68
5. Zumaia 58
6. Pasai Donibane 55
7. Donostia A.L. 40
8. Hibaika A.E. 29
9. Ur Kirolak 25
10. Fortuna 13
11. Mutriku 12

Orain, beraz, trainerua buru-belarri lantzeko sasoia hasiko da, Donostiarra trainerua udan ahalik eta goien aritu dadin.