Donostiako traineruen izenak Kontxako historian.

Behean jarri dudan zerrenda horrek ez du aparteko pretentsiorik. Besterik gabe, kuriosidade gisa jarritakoa da. Kontxako Banderan 130 traineru donostiar baino gehiago lehiatu dira historian zehar, eta traineru horien izenak zein izango ziren ikustea okurritu zitzaidan behin, horri buruzko konbertsazio baten harira. Rafael Aguirrek argitaratutako liburuan (*) aurkitu nituen datuak.

Zerrendan sartzen diren izenak Donostiako taldeek estropadara eramandako traineruenak dira. Garai batean traineruak trukatu egiten ziren bigarren jardunaldian, eta horregatik Donostia adibidez oriotarren edo getariarren traineruekin aritzen zen bigarren igande horretan. Bigarren iganeetako traineru horiek, beraz, ez ditut zerrendatu; donostiarren ontziak besterik ez dira ageri (nahiz eta Donostian eginak ez izan edo beste herri edo klub batek utziak izan).

1879 Lequeitiarra (Kontxako Bandera bat irabazi zuen lehen trainerua)

1887 Guipuzcoana

1890 Invencible, Cariño

1891 Illar Azala, Julio, Maria Cristina

1892 Golondrina, Amigos, Nª Sra. de Lourdes

1894 Donostiarra, Amigos, Lezo, Nª Sra. de la Paz

1895 Traineru donostiarrei ez zieten parte hartzen utzi, beste herrietakoek izen emateari uko egin ez ziezaioten. Erreibindikazio modura estropada bat egin zuten donostiarrek, traineru hauekin: Donostiarra, Santa Ana, Josefita.

1896 Moñoño, Aerolito, Santa Ana, Josefita, Santiago

1897 Moñoño, Ramon y Saturnina, Agustina, Santa Ana, Nª Sra. del Pilar

1898 Esperanza, Santa Ana, Agueda, Nª Sra. de la Paz

1899 Donostiarra, Aerolito,San Francisco de Asis, Santa Ana

1900 Joshepa Antoni, Virgen del Mar, A la aventura

1901 San Jose, Corazon de Jesus,  A la aventura

1903 San Juan

1906 Santa Maria, Patriarca San Jose, Glorioso San Pedro, San Juan

1909 Guipuzcoa

1915 Luis Esperanza

1918 Koruko Amabirjina

1919, 1920, 1921 Nª Sra. del Carmen

1916, 1917, 1922 Club Maritimo Donostiarra

1923, 1924, 1925, 1926 Donostiarra

1927 La moderna Orio

1928 Virgen del Mar

1929, 1930 Joshe Antoniyo

1931 Koshkero

1932 Koshkero, Joxemaitarra

1933 El empuje donostiarra,  Amaikak Bat

1935, 1934 Donostiarra II

1940 Koruko Ama, Loyolatarra

1941 Amaikak Bat

1942 Loyolatarra

1946 Donostiarra,  Teresita

1947 Virgen del Coro, Loyolatarra

1949, 1950 San Vicente (Kontxan irabazi duen azken traineru donostiarra, Esperanza klubekoa)

1951-1975 (Urte hauetan, antolatzaileek ad hoc egindako traineruak erabiltzen ziren Kontxan).

1976 Itxaropena

1980 Donostia

Eta, garai berriagoetan, ezagunak ditugun traineru-izenak (erabilitako lehen urtea bakarrik jarri dut):

1981 Luis Carril

1982 Koruko Ama

1988 Lugañene

1993 Mari Galant

2008 Kiriko

2009 Torrekua (nahiz eta urte horretan Donostiarra izena eraman zuen).

Argazkia: 1920 urteko Nª Sra. del Carmen, Kiriko patroi.
(*) AGUIRRE, Rafael: Donostiako estropadak (1879-2001) Regatas de la Concha. Kutxa, Donostia, 2001

Jarri bandera balkoian !!

Traineru denboraldia hastera doa, eta gure mutilak itsasoan jo eta su ibiliko dira bihar eta etzitik aurrera. Haien lana horixe baita: gorputza behartu eta barrenean duten guztia ematea, Donostiako traineruak ahalik eta postu eta denbora onenak lor ditzan.

Eta zuk, donostiar arraunzale, zuk zer egingo duzu? Gure lana, gure funtzioa da estropadetan petriletik edo itsasertzetik arraunlariei animoak eta arnasa ematea. Ez ditzagun bakarrik utzi, nabari dezatela badutela zale andana bat atzean.

Dena dela, estropadetara joateko gogorik, denborarik edo kemenik ez baduzu, ba, mekauenlaletxe, jarri gutxienez bandera balkoian zintzilik! Ikus dezatela donostiar guztiek hemengo trainerua Donostiarra dela, eta gure ontziaren alde gauden donostiarrak ez garela gutxi. Bandera erosia baduzu, ez zaizu ezer kostatzen leihoan zintzilik jartzea, eta, erosi ez baduzu, erraz eros dezakezu Salamanka pasealekuko klubaren egoitzan, edo online Donostiarraren webgunean.

Gogoan izan gure hiriko arrauna ohoratu zuten arbasoak begira dauzkagula. Ez diezaiegun huts egin!!

Ekaineko denboraldi-aurreko estropadak

Ekaineko asteburu hauetan, denboraldia hasi aurreko hiru estropada jokatu ditu Donostiarrak. Motorrak berotzeko, probak egiteko eta aurkariei neurria hartzeko erabiltzen dira estropada horiek; ligako estropadetarako ahalik eta punturik onenean iristeko, azken batean.

Hiru estropada horietan, esan daiteke Donostiarrak ez duela aparteko emaitzarik lortu. Gutxi gorabehera espero zen neurria eman du, demostrazio berezirik egin gabe. Hala ere, beti izan da faktore edo elementu aipagarriren bat, emaitza normalean baino gehiago erlatibizatu behar dela adierazten duena.

Lehenengo estropadan, Lekeition, bigarren luze harrigarriki trakets bat egin zuten donostiarrek, eta gainerako hiru luzeen denbora narrastu egin zuten. Bigarrenean, Mutrikun, haizea oldartu egin zen estropadan zehar, eta sailkapena asko baldintzatu zuen horrek. Hirugarrenean, Allotzen, Torrekua ez zen traineru bat probatzen ibili ziren (argazkian duzuena; dirudienez traineru zahar bat da, ur geldiko estropadetan erabiltzeko asmoa dute, baina bizpahiru entrenamendu besterik ez dituzte egin harekin), eta, urtegietan egiten diren estropadek izaten dituzten baldintza bereziez gainera, kontuan hartu beharreko faktorea izan zen hori.

B traineruak, Ondarroan izan zuen atzo estropada, eta aurten ere tamaina txukunean ibiltzeko moduan dela erakutsi zuen. 

Baina, esan bezala, probak besterik ez dira izan horiek. Asteburu honetan hasiko dira Ligak,  ARC 1 Liga, Elantxoben, 24an, eta ARC 2 Liga Luancon, 23an. Hortxe hasiko gara benetako emaitzak ikusten, eta ondorioak ateratzen.

Aupa Donostiarra!!!

(Argazkia: Joxeju Olasagasti)

Argazki zahar baten pisua

Egia galanta da ez dela komeni etengabe atzera begira bizitzea. Oraina behar bezela disfrutatzea eta etorkizunari behar bezala aurre egitea eragozten du atzera begira ibili behar horrek.

Hala ere, arraunaren arloan, susmoa dut Donostian ez zaiola merezi adinako aitortza egiten gure iraganari. Era txatxu eta antzuan elkarri mokoka aritzeko joera handiegia dugu (ez da, antza, joera berria, eskuinean dituzuen 1916ko bertso horiek diotenez), etorkizuna zalantzan jartzeraino. Eta, kanpokoa gehiegi goretsiz, ez dugu Donostiak arraunaren historian izan duen eta izan behar duen lekua apreziatzen. Ondare aberats hori balioetsiko lukeen museo edo antzeko zeozer egitea ere inori ez zaio burutik pasatu.

Zertara datorren txapatxo hau? Beno, beheko argazki hau topatu dut (Luis Karril eta bere kuadrilla omen dira), argazki ederra inondik ere.... eta morrosko donostiar jator horien aurpegiek nolabait kargu hartzen ari zaizkigula iruditu zait. Pixka bat jota nagoela? Baliteke.

2012 denboraldiko traineruaren aurkezpena

Gaur, eguerdian, Donostiarraren aurkezpena izan da Kaian. Ekitaldi xumea izan da, baina esanahi berezikoa arraunzale donostiarrontzat. Beno, Donostiako traineruaren aldekoontzat bai, behintzat.

Aurrena, aurtengo denboraldian gure bi traineruetan ibiliko diren arraunlariak aurkeztu dira hedabideetako argazkilarien eta zaleen aurrean. Harrobiko aspaldiko arraunlarien ondoan, aurpegi berriak ikusi ahal izan ditugu, Mendi entrenatzailearen zaintzapean betiere. Traineruan ere esponsor berriak erakusgai.

Ondoren, klubeko presidente Alberto Goitiak hartu du hitza: klubak urtez urte egiten dituen urratsak azpimarratu ditu, eta aurten dituzten aurreikuspenak zein diren azaldu ditu (ARC ligan goian ibiltzea eta, ahal bada, play-offean sartzea). Bazkideoi gure laguntasuna eskertu eta gero, bazkide kopurua handitzeko ahalegina egiteko eskatu digu berriro ere.

Presidenteak jasotako txaloen ondoren, bi bertsolarik bertso bana bota dute, zaleok lehorrean eta arraunlariek itsasoan dugun garrantzia aipatuz.

Azkenik, Juan Karlos Izagirre alkateak gogoan izan du alkate izendatu ondoren izan zuen lehen ekitaldi ofiziala Donostiarraren iazko aurkezpena izan zela, eta hitz goxoak izan ditu traineru eta arraunlarientzat (behean duzue bete hitzen bideoa, Irutxuloko HITZAk eskainia).

Eta, amaitzeko, mokadu gustagarri bat hartzera gonbidatu gaitu klubak bertaratu garen bazkide eta zale guztiak. Eskertzekoa.

Aurkezpena egina dago, bada.... orain egurra emateko sasoia hasi da. Bertsolariak esan bezala, zaleok lehorrean eta arraunlariak uretan. Ea bada. 

Aupa Donostiarra!!!

Motorrak berotzen, lehorrean eta uretan

Aurreko sarreran esan bezala, hastear dago 2012ko traineru-denboraldia, eta Donostiarrari iritsi zaio, entrenamendu eta prestaketako hilabete luze hauen ondoren, udarari begira motorra bete-betean jartzeko garaia.

Denboraldiari hasiera emateko bi ekitaldi izango ditu klubak asteburu honetan: bata deportiboa, uretan, eta bestea instituzionala, lehorrean.

• Denboraldi-aurreko lehen traineru estropada jokatuko da Lekeition, igandean, ekainaren 3an, 11:30ean. Lehen aukera izango du Donostiarrak, ligan bere arerio izango diren beste traineruei (Orio, Santurtzi, Lekittarra, Zarautz eta abarri) neurria hartzeko. Ekainaren 17an, beste estropada bat izango da, Nafarroako Alloz urtegian, Gipuzkoako traineru onenak bilduko dituena.
  Pentsatzen dut zaleok bezainbeste gogo izango dutela arraunlariek ere uretan egurra ematen hasteko.

• Traineruaren aurkezpena izango da, larunbatean, ekainak 2, 12:30ean, kaian (Portaletas aurrean). Horrekin batera, bazkideen kopurua handitzeko kanpaina egin da, berriro ere, orain gutxi gorabehera garen 1.000 bazkideak askoz gehiago izan gaitezen. Donostiarrak garelako, kontxo!! (Nik, behintzat, ezin izango dut arlo horretan lagundu, jadanik ondo zukutuak baititut nire familiak eta adiskide-taldeak eskaintzen zizkidan aukerak).
  Era berean, klubak jakinarazi du MerkaOn-ekin akordioa lortu duela, zerbitzu horrek eskaintzen dituen deskontuak eta bestelako abantailak eskura izan ditzagun Donostiarrako bazkideok. Bazkide-txartel berriak banatu ditu, horretarako.

2012 denboraldi berriari begira

Trainerilla denboraldia bukatzen ari da, eta ekaina hastearekin bat hasiko da traineru denboraldia bete-betean. Motorrak berotzeko ohiko estropadak aurrena (Mutriku, Lekeitio,...) eta ligakoak ekain amaieran.

Nolabaiteko inpresioa dut denboraldi hau berezia dela Donostiarrarentzat. Beste aurrerapauso bat eman nahi izan da proiektuaren garapenean, baina aurten igo nahi den koska ohikoa baino handiagoa dela uste dut. Azken urteotan izan den bilakaera kontuan hartuz eta  aurtengo plantilla nola osatu den ikusita, badirudi goragoko helburuak lortu nahi direla.

Horrek, noski, exijentzia eta erantzukizuna handitzea dakar berarekin, eta egoera berri horri neurria hartzea garrantzitsua izango da klubarentzat. ACT liga bera ere aurten oso urrun ez dela izango pentsa lezake norbaitek. Hitz potoloak dira horiek. Lehenengo, ikusi egin beharko da zer maila ematen dugun uretan, eta horretan oinarrituta hitz egin ahal izango dugu aukera hori izango dugun ala ez.

Hala ere, badakit klubean bertan bertigo pixka bat ere sortzen duela panorama horrek: ACT ligan beste parametro deportibo eta, batez ere, ekonomiko batzuk gestionatu behar dira... eta gaur egun dagoen panorama ikusita (esponsorren mundua oso eremu latza bihurtu da), ez litzateke oso ingurune gozoa izango. Baina, anbizioa dagoen lekuan, arriskua ere hor dago.

Tira, ARC ligan paper txukuna egiten bada, play-offean sartzea lortzen bada, eta aspaldiko partez Kontxan itxuraz aritzen bagara, nigatik koforme. Eta uste dut klubean ere horrenbestean. Denboraldi interesgarria, beraz, donostiarrontzat. 

Gure aldetik, balkoietan bandera jartzea eta estropadetan petriletik marru batzuk botatzea... horra gure egitekoa. Aurreko urteetan baino gehiago izango ahal gara! Talde honek merezi du eta. Gu behintzat, berriro diot, Txindokira joateko gogoz gaude.

Aupa Donostiarra! 

1910eko apustua: Donostiako bi baserritar, Orioko arraunlari bakar baten aurka

Zein urtetan gertatu zen zehazki ez dakigun arren, badakigu 1910 urte inguruan gertatu zela orain kontatuko dizuedan apustu kurioso hau. Protagonistak: Donostiako bi baserritar (aietearrak, hain justu) eta Orioko arraunlari entzutetsu bat.

Antonio Zavalak AUSPOA Bilduman argitaratutako Estropadak Bertsotan(*) liburuan aurkitu dugu gertaera hau, azalpen batzuk ematen baititu Fermin Imaz bertsolari donostiarraren bertso batzuetan narratzen dena hobeto ulertzeko. Eta, dudarik gabe nik baino askoz grazia handiagoarekin egiten duenez kontakizuna, hobe dut besterik ez esan eta hitza Zavala jaunari berari eman:

"1910 urte inguruan ba omen zan Orion izengoitiz Aundiya edo Orioko Aundiya esaten zioten gizon sendo bikain bat, itxasoan makinista ibiltzen zana, Orion garai artan zan arraunlaririk onena.

Aundiya onek apustua egin zuan Aiete aldeko bi baserritarren kontra, Orioko barratik Donostiraiño, sei milla guzira, arraunketan batelean. Baserritar oiek pasaitar batzuekin prestatu omen ziran.
Estropada asi eta Aundiya aurretik jarri zan. Bi minutu baiño geiagoko aldea artu zien baserritarrei. Auek indarra bai ugari, baiña trebetasunik ez. Itxura gabeko arraunketan zijoazen.
Orduan, Pasaiko maixu oiek, albotik zijoazen baporetik, oiu egin zieten:

-Motellek, zuzen joatea naikoa dezute! Jarri baporearen ondoan eta segi oni lasai! Baiña zuzen! Zuzen!

Baita ala egin ere baserritarrak, eta alderatzen asi eta bai aurreratu ere oriotarrari. Alde aundiaz irabazi zioten.

Gertaera ontaz bertsoak jarri zituan Donostiako Fermin Imaz bertsolariak. Ez degu papera iñon ere arkitu. Emen eskeintzen ditugun bertsoak bertako mariñel zaarrei -Inazio Aizpuru, Inazio Karril eta abar- zor dizkiegu. Baita eman ditugun argibideak ere."

Bakarra bikotearen aurkako estropada

1. Bertso batzuek ateratzeko, jaunak, izan det asmua, orain baño leenagotikan artua neukan planua; batzuentzako poztasuna da, bestientzako damua; tokatzen ez dan arrazoyikan publikatzera ez nua, gure Jainkuak eman deidala entendimentu sanua.

2. Gauzak pasatu diran bezela, kristauak, nai ditut konta; arraunian asi ziraden beatzi t'erdiyak jota; ango jendien burlak orduan brankan gañera iyota, esanaz: «Eman akiyozute erremolkeko txikota, oiek emendik Donostiyara ez dituk iritxiko ta».

3. Oiek ez-ezik bestiak ere oituak burla egiten, bañan ez dakit pertsonarikan errespetatzen dakiten; bañan orrela oinperatzia zer pena ematen duten, etzuten asko pentsatzen baño inbentzible ziran irten, ...................... ......................

4. Gizon galanta izanagatik ez da jeniyoz ustela, andik onuntza olako markik etzun egingo bestela; bañan berriz e bikuarekin fiyatu ez ditezela, sei milla eta piko badaude esaten duten bezela, gizon bakarra probatutzeko uste det naikua zala.

Badugu estropada bitxi horren beste erreferentzia bat. Izan ere, Fabian Loidi apaizak, bere Oriotarrak poeman (**), bertso batzuk eskaini baitzizkion Orioko Aundiari. Bertso horietan aipatzen den desafioa Fermin Imazek kontatutakoa berbera bada, aipatzekoa da hemen ez direla bi baserritar donostiar agertzen oriotar handiaren aurka, Erdozia donostiarra eta Artzak pasaitarra baizik. Harritzekoa da Antonio Zavalak izandako informatzaile zuzenek horrelako datu bat gaizki ematea, eta agian antzeko beste apustu bat zela pentsa liteke. Baina tira, estropada bera izan edo ez izan, horra bertsoak:

Orioko aundia

1. Orio degu gizon bikaiñak sortu dituan erria. Bi metro luze, indar biziko zan Oribarko Aundia. Palanka-beso, gerri biguna, erraldoi arraunlaria. Aren indarrak ikaratu zun Kantabri-kosta guzia.

2. Arraun-lanean danak ausita etsairik gabe gelditu, neurriz kanpoko borrokaria, gizonak ezin garaitu. Itxas-olatu aundiak ere ezin zioten jarraitu. Aren garaian batel-estropak erabat ziran amaitu.

3. Erraldoi ori menderatzeko baziran asmo zorrotzak; bear zirala iru gizonen beso, gerri ta biotzak. Agertu ziran indar aundiko bi arraunlari batentzat: Donostiako Erdozia ta bestea Pasaiko Artzak.

4. Oriotikan Donostiraiño eratu zuten borroka. Zubi aurretik abitu ziran arraun-indarrez orroka, Aundi bakarrak bide erdiraiño erakutsi zien popa, azkenik larri ontzi bikoak irabazi zun estropa.

(Argazkia: Aieteko Munto baserri ezaguna, gaur egun tamalez erortzear dagoena).
(*) ZAVALA, A: Estropadak bertsotan, AUSPOA Bilduma, Sendoa, Oiartzun, 2003.
(**) LOIDI, F: Esku-azalak, Colección Olerti., 1962

Donostiako klubak aulki mugikorreko txapelketetan

Atzo jokatu zen Legution aulki mugikorreko 8+ kategoriako Euskadiko Txapelketa. Joan den asteburuan Gipuzkoako Txapelketa jokatu zen Orion. Donostiako bi klubetako zortzikoak izan ditugu bi txapelketa horietan.

Hona hemen emaitzak:

EUSKADIKO TXAPELKETA
1. Hondarribia A 05:49,11
2. Orio  05:56,41
3. Hondarribia B 06:02,11
4. Ur-Kirolak 06:07,23
(Donostia Arraun Lagunak sailkapen-estropadan kanporatuta geratu zen)

GIPUZKOAKO TXAPELKETA
1 Hondarribia A 04:10,27
2 Orio 04:16,11
3 Hondarribia B 04:24,55
4 Donostia Arraun Lagunak 04:28,14
(Ur-Kirolak sailkapen-estropadan kanporatuta geratu zen)

(Argazkia: Luis Lizarralde)

Donostiarrako lehen arraunlari-zerrendak. Balorazio txiki bat.

ARC ligako webgunean argitaratu dituzte klubetako plantillen behin-behineko lehen zerrendak. Horien artean daude Donostiarrako A traineruaren eta B traineruaren arraunlari-zerrendak.

Jakina denez, zerrenda horiek aldaketak izan ditzakete ekainean, behin betiko zerrendak aurkezten direnean, baina lehen balorazio bat egiteko bidea erakusten digute behintzat.

Esan daitekeen lehen gauza da etxekoek osatzen dutela, aurten ere, plantillaren zatirik handiena. Azken denboraldietan, etxeko arraunlariek erakutsia digute ARC ligan maila oso duina mantentzeko oinarria eratzen dutela, eta hori ez da oinarri makala, hortik gora hobetzeko elementuak elkartzeko aukerarik izanez gero panorama polita zabaltzen baita. Lehen zerrenda hauetan Donostiarrak 45 arraunlari ditu guztira, eta horietatik 36 dira propioak, 35 harrobikoak.

Harrobiko horien artean, azpimarratzekoa da arraunlari batzuk itzuli egin direla Donostiako traineruen tostetara: Loren Jauregi (azken urteotan San Pedron ibilia) eta Gari Azkue (40 urte ditu, fitxak 27 dioen arren, Bartzelonako Joko Olinpikoetan aritua eta junior mailako Munduko Txapelketan dominak irabazia) beteranoak, euskararen munduan ezaguna den Unai Elizasu, eta lehenago Donostiarran aritutako Iñigo Collazo. Urrian jakinarazi zen Aritz Jauregi ere Donostiara itzuliko zela, baina ez da azkenean zerrendan, arrazoiak edozein direla ere.
Itzulera horiek erakusten dute klubaren sinesgarritasuna handituz doala, eta sendotu egiten dela Donostiako traineruan donostiar onenak biltzeko asmoa. 

Horiekin batera, trainerura batu dira harrobikoak ez diren Julen Durandegi (iaz Ur-Kirolakeko zortzikoan ibilia), Alain Osanbela, Gari Tolosa eta Joseba Etxabe.

Arraunlari horien denen beso-gerrietan egongo da Donostiak historiaz merezi duen lekura itzultzeko aukera eta erantzukizuna. Edo saiatzekoa behintzat. Noski, Txindokira igotzeko irrikitan gaude zale batzuk... ea aurtengoan (zaila izango den arren, Orio parean egokitu zaigunez).

Bestalde, guztiz aipagarria da B traineruan sendotu egin dela harrobia lantzeko zeregina. Harrobikoen kopurua handitu egin da iaztik (zerrendako 21etik 19 harrobikoak dira), jende oso gaztea arituko da tostetan, eta etorkizuna lantzeko eta bermatzeko aukera paregabea eskainiko du horrek.

S. D. Txapel Aundi

Duela egun batzuetako ale batean, Noticias de Gipuzkoa egunkariak S.D. Txapel Aundi elkartea izan zuen hizpide.

1956an sortutako Martuteneko elkarte hau oso errotua dago auzoan, eta hainbat ekimen eta arlo landu izan ditu bere historian zehar: festak, txirrindularitza (criteriuma antolatzen dute udazkenean), herri-kirolak, eta, nola ez... arrauna.

Ez dut Noticias de Gipuzkoako testu hori sarean, euskarri digitalean, aurkitzerik izan, baina elkarteak bereziki 1960ko hamarkadan arraunketan egindakoaz ere mintzatzen ziren elkarteko bazkideak. Arraunarekin izan zuen harreman horrengatik, aipatua dugu Txapel Aundi lehenago blog honetako sarrera honetan.

Txapel Aundi Martutenen dago, Urumearen ertzean, eta arraunean aritzeko baliabideak eta aukera zituztela ikusi zuten; hala, 1960ko hamarkadan batel eta trainerillak uretaratu zituzten. 1962an Espainiako txapeldunak izan ziren trainerilletan, eta elkarteko kide Rafael Almandoz zegoen txapela lortu zuten arraunlarien artean.

Juanito Irizar bazkideak anekdota gisa kontatzen duenez, bera zen trainerillak eta batelak bere kamioiean alde batetik betera eramateko ardura zuena. Taldea garraiatzeko autobusa ordaintzeko diru handirik ez, eta Jaizkibel konpainia militarraren autobusa erabiltzen omen zuten batzuetan. Jakina da konpainia militar horretako buruzagietako bat, Aizpurua kapitaina, oso arraunzalea zela (Kontxan aritutako traineru sendoa ere osatu zuten), eta horri esker erabili ahal izan zuten beren autobusa.

Goiko argazkian duzue Txapel Aundiko trainerillaren tripulazioa. Hona hemen arraunlariak: Rafael Almandoz, Tiburcio Etxeberria, "Bixentiko" Elizondo, J.M. Lizeaga "Ubillos", Antonio Oliden, Victor Sarasola eta Klaudio Etxeberria "Gorria".

Arrauna sustraitua egon izan da betidanik Donostian, modalitate guztietan, eta komeni da horrelako elkarte eta ekimenen berri izatea. Txapel Aundiko trainerillaren argazki gehiago ikusteko, horra Kutxatekako argazki-galeria. (CC BY-NC-ND-3.0-ES / KUTXATEKA / Paco Marín)

Ezagutzen al duzue Ur-Kirolakeko koloreen anekdota?

Badakizue, gauza ezaguna baita, zein diren Ur-Kirolak klubaren koloreak: berdea, gorria eta zuria. Gure etxean Francoren garaiko anekdota bitxi bat kontatzen zen klubeko kolore horien inguruan, eta duela gutxi klubeko arduradun batzuekin anekdota benetakoa dela egiaztatzeko aukera izan dut. Eta kuriosoa delakoan, hemen kontatzea erabaki dut. Horra bada:

Ur-Kirolak 1922an sortu zenean, fundatzaileek euskal koloreak (alegia, ikurrinaren hiru koloreak) aukeratu zituzten klubaren bandera, ikur eta uniformeetarako.

Jakina, Gerra Zibilaren ondoren, frankismoaren garaia iritsi zenean, euskal kutsua zuen edozer susmagarria zen, "desegokia". Kontua da Gobernu Zibiletik deia jaso zutela klubekoek bertara joan zitezen. Joan zen, bada, Ur-Kirolakeko idazkaria, eta hara non galdetzen dioten ea zer esanahi zuten klubeko kolore horiek. Ez zen egoera atsegina izango idazkariarentzat, egia aitortuz gero auskalo zer pasatuko zen-eta.

Eta ataka horretatik ateratzeko zer egingo eta... burutazio bikaina izan zuen. Esan zien ez zuela zerikusirik euskaltasunarekin. Besterik gabe, Ur-Kirolak klub nautiko bat zela eta, ondorioz, itsas nabigazioko koloreak hautatu zituztela klubaren ezaugarri: istriborra (berdea), ababorra (gorria), eta posizio edo topea (zuria).

Ez dakit Gobernu Zibilean guztiz sinetsi zioten ala ez, baina kontua da esplikazio arrazional eta “logiko” bat ematen asmatu zuela idazkari hark, eta ondorio txarrik ez izateko bidea topatu zuela une latz horretan. Hala ere, arazoak saihesteko, badaezpada kendu egin zuten kolore zuria, kolore hirukote "susmagarria" erdi ezkutatzeko. 1935eko argazki honetan eta 1980ko honetan ikus dezakezuenez, jantziaren kulotea edo galtza beltz bihurtu zuten, gerra aurretik zuria bazen ere (eskuinean duzue konparazioa).

Nonbait aktaren batean jasoa omen dago idazkari buru-argi horren izena, baina Urkiko arduradunek ezin izan zidaten puntu hori argitu. A ze garai tristeak haiek, horrelako trantzeak pasatu beharra ere!

Head of The River Race

Hilabete honetan Head of the River Race estropada ospetsua jokatzen ari da Londresen. Atzo, seniorren txanda izan zen: hona hemen emaitzak.
Ikus dezakezuenez, postu hauetan geratu dira donostiarrak:

• Ur-Kirolak (86.): 19:15,50
• Donostia Arraun Lagunak (89.): 19:16,60

Joan den astean, emakumeen estropada jokatu zen: Ur-Kirolak 113. postuan iritsi zen, 22:43,44

Beteranoen estropadan, berriz, Donostia Arraun Lagunak 6. postuan iritsi zen (2, bere kategorian), eta Ur-Kirolakek eramandako bi zortzikoek 40. eta 120. postua lortu zuten.

Hedabideetan izan du oihartzuna estropada honek:

• Unai Elizasuk BERRIAn egindako kontakizun ederra 
• Noticias de Gipuzkoa Donostia Arraun Lagunakeko talde beteranoaz ari da artikulu honetan, Canal aita-alabak haritzat hartuta (aita arraunlari, alaba lemazain).
• Irutxuloko HITZAn hainbat protagonistari egindako elkarrizketa.

Blogak hiru urte !

Aste honetan hiru urte bete ditu blog honek. Hiru urte zahar handi!!

Hiru urte hor ezkerrean duzuen Tornozulo horretatik itsasoari begira, donostiarrak arraunean zertan ibili diren ikusi eta kontatu nahian.

Hiru urte hauetan, 19.000 bisitatik gora izan ditu blogak. Batez beste 18 bisita inguru egunean, eta 9-10 bisitari. Eskerrik asko, zinez, handik eta hemendik biltzen ditudan albisteak, kontakizunak eta bestelako txorradak irakurtzen dituzuen guztioi.

Ba hori, zorionak zuri, bloga, eta mila esker zuri, irakurle.

Kiriko telefono mugikorrean

Denetariko jende xelebrea omen dago mundu honetan. Egia galanta.

Duela gutxi gertatutakoa: horra hor tipo bat, besoa luze-luze eginda, argazki bat ateratzen bere telefono mugikorrarekin; eta hara non konturatzen den beste tipo bat duela disimuloz begira-begira jarrita. Baina ez berari begira, ez. Telefonoari begira dago, kuriosidade handiz. Halako batean hurbildu zaio bestea, eta ea telefonoa erakutsiko dion eskatu dio.

Erakutsi dio, bada, telefonoa, eta bai, ondo ikusi duela konturatu da bestea: traineru zahar baten argazkia du telefonoak. Ez telefonoaren funda edo zorroan, ez, telefonoan bertan du inprimatua. Eta, aizu… ez da edozein traineru: Kiriko handiaren trainerua ez da ba, hortxe dagoena!! Honako argazki hauxe da:

Harridura begiradari erantzunez, esplikazioak eman dizkio telefonoaren jabeak besteari. Antza, ba omen da Asian telefono marka horrentzat azalak diseinatzen dituen enpresa bat. Oso erraza omen da sistema: edozein irudi edo argazki hartu, enpresa horretako webgunean itsatsi (telefono azalaren diseinua zehazteko laukian), eta egun batzuen buruan etxera bidaltzen omen dizkizute azalak. Eta telefonoaren jabeari traineru horren argazkia bururatu zitzaion, arraunzalea izaki. Ez HTC Tatoo, ez HTC Wildfire eta ez krixto… HTC Kiriko!!

Denetariko jende xelebrea omen dago mundu honetan. Egia galanta.

Zuek erabaki istorio honetako bietatik zein den xelebreagoa.

Head of the River estropadari begira

Aurten ere, urtero bezala, Londresen “Head of the River Race” aulki mugikorreko estropada antolatuko da Londresen, 8+ ontzientzat.

Aurreko urteetan bezala talde donostiarrak bertan izango dira. Ur-Kirolak klubak jakinarazi duenez, aurtengoan zortziko hauek bidaliko ditu Londresera:

Martxoaren 3an, nesken zortzikoa izango da bertan.
Martxoaren 17an, senior mutilen ontzia.

Martxoaren 18an, beteranoz osatutako bi zortziko.

Estropaden partaide-zerrendan ikusten denez, zortziko seniorra bidaliko du Donostia Arraun Lagunak-ek ere, eta pentsatzekoa da beteranoak ere bertan izango direla, azken urteetan izan diren bezala, emaitza onekin gainera. Zorte on denei!

Donostiarrak XVIII. Oriaren Jaitsieran

Larunbatean XVIII. Oriaren Jaitsiera jokatu zen, jadanik klasikoa bihurtu den otsaileko arraun egun ederrean. Hona hemen emaitzak.

Donostiarrak hiru traineru eraman zituen bertara, eta Ur-Kirolaken traineru misto bat ere izan zen Oriako uretan.

Donostiarrako arraunlariak lehen aldiz aritu ziren traineru lehiaketa batean aurtengo denboraldian. Aurpegi berriak ikusteko lehen aukera izan genuen, beraz.

Ez zuten bere mailarik onena eman, klubak berak bere webgunean aitortu duenez. Hala ere, jakina da klub bakoitzak helburu desberdinekin parte hartzen duela jaitsiera hauetan, eta ez zaie kasu handiegirik egin behar emaitza horiei. Entrenamendu sasoian gaude, hilabete asko falta dira benetako estropadetarako, eta ikusiko dugu nola doazen aurrera prest jartzeko urratsak.

Bestalde, arraunketa mugikorreko Beteranoentzako Bidasoako V. Jaitsiera izan zen. Bost ontzi donostiarren hartu zuten parte (bat Donostia-Arraunekoa eta lau Ur-Kirolakekoak). Hemen dituzue emaitzak.

(Argazkia: © Luis Lizarralde)

1915: Kontxako Banderarik ez?

Ezkerreko argazkian ageri den hori Biktoriano Iraola duzue (1841-1919), behean kopiatu ditudan bertsoen egilea. Jaiotzez sanjuandarra izan arren, Donostian pasatu zuen ia bizitza osoa.

Bertsoak 1915ekoak dira. 1911ko edizioan izandako iskanbilen ondorioz, hiru urtez ez zen Kontxako Banderarik antolatu, eta 1915ean ere bazirudien ez zela banderarik izango. Horren harira jarri zituen ondoko bertsoak Iraolak.

Hala ere, azkenean jokatu zen estropada, eta, oriotarrak faborito baziren ere, donostiarrek irabazi zuten, Soterotxoren gidaritzapean, 1915ko bandera hura. Blog honetan hainbat aldiz gogoratu dugun moduan, anekdota bitxi eta guzti.

Esanguratsua iruditzen zait bertso-sail honen azken bertsoa. Bandera ez antolatzeak eragingo lituzkeen kalteen artean, honela dio: "zeren diran bi festa eder galaztia: bat arraunian eta... ojuka bestia". Oso hitz gutxitan ederki azaltzen du Biktoriano Iraolak kirol eder honek dituen bi alderdi nagusiak: kirolarien ahalegina eta zaletuen grina.

Horra bertsoak:

Estropadak. Egia ote da?

1. Estropadik eztala udara onetan, ori kontatzen dute leku geienetan; asko gelditu biar dirade penetan, ez ikusi biarra zutik txalupetan bulla dariyotela danak erriyertan.

2. Jokatzeko eguna allegatutzian, eta siñale danak jarri ondorian, beti bazuten zerbait treña bakoitzian: batian iskanbilla, ojuka bestian... Izugarriyak dira orrela astian!

3. Noizbait jokatutzeko prestatzen badira, altxa ta berriketan berdiñ asten dira; ikusi izandu det aien erretira, jokatu gabetandik saltatzen errira eta andikan joaten sagardotegira.

4. Bogalari bikañak eustian lanari, badakite altxatzen onra erriyari. Eta asarretzian? Gezurra diruri! Naiago amor eman baña len iñori, biziya kendu... iru baso sagardori!

5. Garbi aitortu nai det, gizonak bezela, oraingo gaztiakin ari ez naizela; ez dakit mutill abek diraden orrela, baña iduritzen zait esan litekela lengo zarraren antza izango dutela.

6. Treñarekin etortzen ziran kanpotarrak, gaitzak ziraden neurtzen beraren indarrak; emenguak oju ta aiek deadarrak, a zer mutillak danak, onak edo txarrak, arraunaz berotzeko alkarren bizkarrak!

                                                             7.
                                                             Pena artzekua da
                                                             añ jende gaztia,
                                                             treñero apustuban
                                                             ez ikusitzia;
                                                             batzubek mar-mar daude
                                                             ori gertatzia,
                                                             zeren diran bi festa
                                                             eder galaztia:
                                                             bat arraunian eta...
                                                             ojuka bestia.

Luis Karrilek ez du kalerik Donostian

Aurreko idazki honetan, plazaratu nuen Luis Karrilek ez zuela bere izeneko ez plazarik ez kalerik gure hiri santu honetan. Eta kritika hori ez nuen egin nire ustez guztiz merezia lukeelako bakarrik. Aipatu nuen, gainera, alderdi politiko batek (EAJk, hain zuzen) 2006an eskatua ziola kalea udalari. Antza, proposamen ofiziala eginagatik ere, ez du patroi handi hark horrenbeste merezi.

Hona hemen eskaera horren testua (*). Erdaraz dago; ez dakit eskaera euskaraz ere egin ote zen, nik behintzat ez dut aurkitu. Bertatik ateratakoa da eskaeraren pasarte konkretu hau:

Egia esan, amorratu ere egiten nau batzuetan gure kale eta plazen izenak ikusteak: ergelkeria galantak eta ganorabako totalak dauzkagu, mordoxka bat, eta Donostiari poza edo aintza eman dioten makina bat pertsona daude aitortza publiko horren faltan. Esaterako, Luis Karril.

Askotan susmoa dut ez dela behar bezala apreziatzen leku-izenak ere badirela herriaren ondare, eta ez soilik eraikinak eta ondasun materialak. Izenak ere herriaren ondarea dira, izen horiek izendatzen dituzten pertsona edo gauzak herri-oroimenaren ondarea diren bezalaxe (izenak izana baitu, esaerak dioen bezala).

   

Donostiako udalak orain dela hilabete gutxi hartu zuen Atotxako futbol-zelaia zegoen plazari izen horixe ematea, Atotxa zelaiarena alegia. Erabaki txalogarria. Hala ere, tamalgarria da duela ia 20 urte Atotxa zaharra bota eta plaza berria eraiki zenean, ez zitzaiela okurritu ere egin izen hura kale-izendegian gordetzea merezi zuenik. Ez izena bera, eta ez, beraz, futbol-zelaiaren oroimena. Ondarea zapuztuta berriro ere. Eskerrak pertsona zentzudunen baten ideia bultzatuz Gure Reala futbolzale-elkarteak udalean proposamena aurkeztu zuen, soka horretatik tiraka etorri baita Atotxa izena berreskuratzeko erabakia.

Tristea da, ordea, gauzak “berez” egin ez izana eta horrelako kontraproposamenak egin beharra. Horixe gertatu zen Amara Zaharrean eraikiko duten plaza berriari Nelson Mandela izena ezarri nahi izan ziotenean. Ez dut dudarik Mandela jaunak merezi duela hori eta gehiago, baina nire ustez egokiagoa da aurrena Donostiako izen-ondarean edo herri-oroimenaren ondarean bilatzea.

Ez zuten horrelakorik egin kai aldetik Paseo Berria hasten den zabalgune edo plaza horrentzako Jacques Cousteau izena hautatu zutenean: zein leku hobea Luis Karrilentzat, urtero-urtero zientoka arraunzalek estropadez gozatzeko erabiltzen duten talaia paregabe hori baino? Baina berandu da jadanik. Aproposa zen leku hura, gainera; kaiaren inguruan ia ez baitago berezko izen zaharrik ez duen beste lekurik. Ze, jakina, zerbaiti Luis Karril izena jartzeko erabakia hartzen badute, arren ez dezatela lehendik dagoen izen zahar bat hankapean hartu. Hau da, ez dezatela egin gaur egun Fermin Calbeton den kalearekin egin zutena: Erdi Arotik zetorren Puiuelo izena, duela bi belaunaldiko donostiarrek ere erabiltzen zuten izen gaskoi eder hori, oraingo eta etorkizuneko donostiarren ondaretik ezabatuta uztea. Aiton-amonei aditua diegun Parte Zaharrekooz aparte, zenbatek, zenbat gaztek ezagutzen du izen hori? Trakeskeria hori egiteko, hobe da ezer ez ukitzea, eser ez aldatzea.

Hor da, beraz, mahai gainean alderdi baten eskaera ofiziala. Baina 6 urte pasatu dira jadanik, eta...ezer ez. En fin, pazientzia, Luis Torrekua, pazientzia.

PD: Ondo pasa San Sebastian egunean !!!!

(*) Ikus dezakezuenez, Xabier Ezeizabarrena zinegotziak egindako eskaeran Luis Karril asturiarra zela dio. Hain zuzen testu hori irakurtzeak piztu zuen patroiaren ondorengo baten harridura, bai baitzekien Karril jaiotzez donostiarra zela, eta horixe frogatzeari ekin zion. Baita lortu ere.

Egutegia aurten ere

Aurten ere, egutegia atera du Donostiarrak, Urkatx arraindegien lankidetzarekin. Iazkoan bezala, Donostiako auzoetan ospatzen diren jaiak markatuta eskaintzen dira egutegian, eta, nola ez, traineru eta arraunlarien argazki ederrak ikus ditzakegu bertan.

Egia esan, ez klubaren webgunean ez bazkideok Gabonetan jaso dugun gutunean horri buruz ezer esan ez zutenez, adiskide batek jakinarazi didalako enteratu naiz ni.

Arraindegi pare batera joan, eta agortuta dagoela esan didate. Eskerrak lagunak bere alea oparituko didan.

2012-01-11 EDITATUA: Gaur bertan jaso dut etxean klubak postaz bidalitako egutegia. Dirudienez, Urkatxek egutegi sail bat atera du, bere publizitate hutsarekin, eta klubak beste sail bat kaleratu du, gainerako esponsorrekin eta laguntzaile gisa ageri diren taberna eta jatetxe batzuekin. Eta bazkideoi azken honen ale bana bidali digute. Eskerrik asko, bada, eta barkatu klubari egindako "errieta". :)